Tablica Pomnika ofiar zbrodni dokonanej na obywatelach polskich przez OUN-UPA wymieniająca Brzezinę
Rzeź w Brzezinie (8.04.1943) – zbrodnia w kolonii Brzezina, w powiecie sarneńskim dawnego województwa wołyńskiego, dokonana przez bojówki UPA przy udziale ludności ukraińskiej. Ofiarą zbrodni padło około 130 Polaków.
O świcie 8 kwietnia 1943 roku, kolonię zaatakowało silne zgrupowanie UPA, które w nocy otoczyło miejscowość, wsparte przez ludność ukraińską ze wsi Hranie i Tryputnie. Samoobrona nie zdołała stawić oporu. Zabudowania kryte strzechą zapaliły się od ostrzału amunicją zapalającą. Polaków mordowano bez względu na płeć i wiek za pomocą broni białej (siekiery, widły, noże, bagnety), do uciekających strzelano. Niektóre ofiary torturowano przed śmiercią. Zabito około 130 osób z 45 rodzin, 15 było rannych, 20 osób zdołało zbiec. Jedną z rannych była Ukrainka mieszkająca w Brzezinie, która otrzymała 9 pchnięć nożem, omyłkowo wzięta za Polkę. Zabudowania wsi zostały doszczętnie spalone. Większość ofiar pochowano następnego dnia w zbiorowej mogile obok budynku szkoły. Ocalałych zabrał do Włodzimierca oddział złożony z około 15 uzbrojonych Polaków, prawdopodobnie szucmanów.
Szucman (z niem. Schutzmann – policjant, stróż) to określenie oznaczające członka kolaboracyjnej policji pomocniczej (Schutzmannschaft) tworzonej przez Niemców na okupowanych terenach (m.in. w Polsce, na Ukrainie, Białorusi) podczas II wojny światowej. Szucmani byli podporządkowani niemieckim władzom okupacyjnym (żandarmerii). Do ich obowiązków należało pilnowanie porządku, często brali udział w akcjach represyjnych, pacyfikacjach wsi oraz konwojowaniu. Słowo pochodzi od niemieckiego Schutzmannschaft (oddziały ochronne),
