Bitwa pod Warką (7 kwietnia 1656 r.) była kluczowym starciem potopu szwedzkiego, w którym wojska koronne pod wodzą Stefana Czarnieckiego i Jerzego Lubomirskiego rozbiły siły szwedzkie margrabiego Fryderyka Badeńskiego. Było to pierwsze wielkie zwycięstwo Polaków w otwartym polu, przełamujące mit niezwyciężoności szwedzkiej rajtarii i podnoszące morale po wcześniejszych klęskach.
Najważniejsze informacje:
- Data: 7 kwietnia 1656 r.
- Dowódcy polscy: Stefan Czarniecki, Jerzy Sebastian Lubomirski
- Dowódca szwedzki: Margrabia Fryderyk Badeński
- Wynik: Decydujące zwycięstwo polskie
Przebieg i znaczenie:
- Taktyka: Polacy zaskoczyli Szwedów, przeprawiając się przez Pilicę brodem pod Winiarami, podczas gdy Szwedzi rozebrali most w Warce. Jazda koronna, w tym husaria, przełamała szwedzkie szyki w trzech szarżach.
- Straty: Szwedzi stracili około 1500–1700 żołnierzy (zabitych i rannych) oraz 260 jeńców. Po stronie polskiej było około 100 zabitych i 100 rannych.
- Znaczenie: Zwycięstwo to pozwoliło Polakom na przejście do działań zaczepnych w centralnej Polsce. Potwierdziło skuteczność polskiej jazdy w walce z rajtarią szwedzką. Jan Chryzostom Pasek wspominał, że od tej bitwy „chwiać się poczęła potęga szwedzka”.
W walce wspierali wojsko okoliczni chłopi, którzy pomogli wybić dragonię szwedzką ukrywającą się w lesie.
