W nocy z 15 na 16 lutego 1918 roku rozegrał się jeden z najbardziej dramatycznych epizodów polskiej drogi do niepodległości. Pod Rarańczą żołnierze II Brygady Legionów Polskich pod wodzą płk. Józefa Hallera dokonali czynu, który na zawsze zmienił bieg historii. 
Odpowiedź na Traktat Brzeski
Bezpośrednią przyczyną buntu był haniebny Traktat Brzeski, w którym państwa centralne (Niemcy i Austro-Węgry) oddały polską Chełmszczyznę. Polscy żołnierze uznali to za zdradę i „IV rozbiór Polski”. Odpowiedź mogła być tylko jedna: wypowiedzenie posłuszeństwa zaborcy.
Brawurowe przełamanie frontu
W mroźną lutową noc Polacy podjęli desperacką próbę przebicia się przez austriackie linie obronne. Mimo ciężkiego ostrzału i walki wręcz, główna kolumna pod dowództwem Hallera zdołała sforsować front pod Rarańczą i przejść na stronę rosyjską.
Droga do II Korpusu Polskiego
Ten bohaterski manewr pozwolił legionistom na połączenie się z polskimi formacjami na Wschodzie. To właśnie z tych oddziałów sformowano potężny II Korpus Polski, nad którym płk Haller objął wkrótce dowództwo.
Rarańcza była symbolicznym narodzinami legendy „Błękitnego Generała”. To tam udowodnił on, że polski żołnierz bije się tylko o wolną Polskę, a nie w interesie obcych mocarstw. 
Chwała bohaterom spod Rarańczy!
- TG Sokół -
